علت صدای نویز یا وزوز کنتاکتور : صدای نویز یا وزوز در کنتاکتور میتواند ناشی از دلایل مختلفی از جمله ولتاژ یا فرکانس نامناسب تغذیه، جریان بیش از حد عبوری از کنتاکتور، مشکلات مکانیکی مانند سایش کنتاکتها، ضعیف شدن فنر بازگشت، یا وجود ذرات خارجی و مشکلات الکتریکی مانند اتصال کوتاه در بوبین یا نوسانات ولتاژ میباشد.
کنتاکتور یکی از تجهیزات پرکاربرد در صنعت برق است که برای قطع و وصل کردن مدارهای الکتریکی استفاده میشود. کنتاکتورها به دلیل ویژگیهای منحصربهفردی که دارند در سیستمهای الکتریکی و صنعتی جایگاه ویژهای دارند. اشنایدر برندی نام آشنا در بازار قطعات و دستگاههای صنعتی است و کنتاکتورهای ساخت این شرکت نیز بسیار پرکاربرد هستند. مانند هر وسیله برقی دیگری، کنتاکتور اشنایدر نیز ممکن است با مشکلاتی روبرو شود که صدای نویز یا وزوز از رایجترین آنها است. این صداها ممکن است نشانهای از مشکلات داخلی کنتاکتور باشند که باید سریعاً بررسی و رفع شوند. برای جلوگیری از آسیب قابل توجه به کنتاکتور و افزایش طول عمر آن باید به طور دورهای دستگاه به طور کامل بررسی و کنترل شود و در حین کار نیز اجزای دستگاه مورد بررسی قرار بگیرد. در این مقاله علتهای ایجاد صدای وزوز در کنتاکتور بررسی میکنیم و راههای رفع آن را نیز توضیح میدهیم.
مشاهده محصولات کنتاکتور اشنایدر در فروشگاه آرتا صنعت نمایندگی اشنایدر
علت صدای نویز یا وزوز کنتاکتور و راه رفع آنها
صدای نویز یا وزوز در کنتاکتور میتواند ناشی از عوامل گوناگونی باشد. پس در مرحله اول به عیبیابی کنتاکتور میپردازیم و پس از یافتن عیب دستگاه عیب را برطرف میکنیم . دلایل مختلفی میتوانند منجر به این صداها شوند که در ادامه به تفصیل به بررسی هر یک از آنها میپردازیم:
1. قطع شدن حلقه اتصال
یکی از دلایل اصلی صدای نویز در کنتاکتور، قطع شدن حلقه اتصال کوتاه است. حلقه اتصال کوتاه نقش مهمی در عملکرد صحیح کنتاکتور دارد. اگر این حلقه قطع شود، کنتاکتور به درستی عمل نمیکند و درنتیجه، صدای نویز و وزوز ایجاد میکند. قطع شدن حلقه اتصال کوتاه ممکن است به دلایل مختلفی از جمله فرسودگی، خوردگی و یا آسیبهای مکانیکی رخ بدهد. برای رفع این مشکل باید حلقه اتصال کوتاه تعمیر یا تعویض شود.
2. اشتباه قرار دادن حلقه اتصال کوتاه
زمانی که کنتاکتور مونتاژ میشود، اگر حلقه اتصال کوتاه به صورت اشتباه روی سطح قطبها قرار بگیرد، میتواند باعث شود کنتاکتور صدا بدهد. این اشتباه ممکن است به دلیل عدم دقت در مونتاژ یا استفاده از قطعات نامناسب رخ بدهد. برای رفع این مشکل باید هسته را از جای اصلی خود خارج کرده و حلقه اتصال کوتاه را به درستی نصب کنیم.
3. بسته نشدن مدار
بسته نشدن کامل مدار از دیگر دلایل صدای نویز در کنتاکتور است. در صورت وجود آلودگی یا خوردگی در سطح قطبها و خط سیر هسته صدای نویز در کنتاکتور شنیده میشود. برای رفع این مشکل باید سطح قطبها و خط سیر هسته را پاکسازی و تمیزکاری نمود که برای آن میتوان از ترکیباتی مانند بنزین یا تری کلر و اتیلن استفاده کرد. همچنین، بررسی دورهای و منظم کنتاکتور و تمیزکاری آن میتواند از بروز این مشکل جلوگیری کند.
4. وجود جریان هرز گرد سیمپیچ (بوبین) کنتاکتور
وجود جریان هرز گرد در بوبینهای کنتاکتور دلیل دیگری برای ایجاد صدای وزوز در کنتاکتور است. این جریان هرز گرد در صورت نقص در طراحی یا استفاده نادرست از قطعات ایجاد میشود. برای رفع این مشکل میتوان از دیود هرز گرد استفاده کرد. دیود هرز گرد جریان هرز گرد را کنترل کرده و از ایجاد نویز جلوگیری میکند.
5. استفاده از کنتاکتهای باز و بسته در یک مسیر
استفاده همزمان از تیغههای باز و بسته در یک مسیر باعث ایجاد صدای نویز و وزوز در کنتاکتور میشود. این مشکل به دلیل تداخل عملکرد تیغههای باز و بسته رخ میدهد. برای جلوگیری از این مشکل باید دقت کرد که تیغههای باز و بسته به صورت همزمان در یک مسیر استفاده نشوند.
روشهای برطرف کردن صدای نویز یا وزوز کنتاکتور
صدای نویز یا وزوز کنتاکتور میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. برای رفع این مشکل، ابتدا باید علت اصلی ایجاد صدا را شناسایی کرد و سپس اقدامات لازم را انجام داد. در ادامه به طور مفصلتر به روشهای برطرف کردن این مشکل میپردازیم.
استفاده از ولتمتر، ولتاژ تغذیه بوبین کنتاکتور را اندازهگیری کنید. این ولتاژ باید با مقدار نامی مشخصشده روی کنتاکتور مطابقت داشته باشد. همچنین در صورتی که فرکانس تغذیه قابل تنظیم باشد، آن را بررسی کرده و مطمئن شوید که با فرکانس نامی کنتاکتور برابر است.
با استفاده از آمپرمتر، جریان عبوری از کنتاکتور را اندازهگیری کنید. این جریان نباید از مقدار نامی کنتاکتور بیشتر باشد. در صورتی که جریان عبوری بیش از حد باشد، بهتر است از کنتاکتوری با ظرفیت بالاتر استفاده کنید.
کنتاکتور را با دقت باز کرده و قسمتهای داخلی آن را بررسی کنید. کنتاکتها را با یک پارچه نرم و تمیز یا کاغذ سنباده بسیار نرم تمیز کنید. حواستان باشد که از مواد شیمیایی خورنده برای تمیز کردن کنتاکتها استفاده نکنید. همچنین داخل کنتاکتور را به دقت بررسی کنید تا از نبود ذرات خارجی مانند گرد و غبار و برادههای فلزی اطمینان حاصل کنید. در صورتی که کنتاکتها به شدت ساییده شده باشند یا تغییر شکل داده باشند، باید آنها را تعویض کنید.
عملکرد فنر بازگشت را بررسی کنید. در صورتی که فنر ضعیف شده باشد یا به درستی عمل نکند، آن را تعویض کنید. شاید هم بوبین کنتاکتور سوخته باشد یا اتصال کوتاه داشته باشد، که در این صورت باید آن را تعویض کنید.
جلوگیری از صدای نویز یا وزوز کنتاکتور
برای جلوگیری از صدای نویز کنتاکتور اطمینان حاصل کنید که کنتاکتور در مکانی مناسب و دور از ارتعاشات نصب شده باشد. همچنین باید اطمینان حاصل کنید که تمام اتصالات الکتریکی را محکم کنید تا از ایجاد جرقه و صدای اضافه جلوگیری شود. از طرفی در برخی موارد، استفاده از یک روانکننده مناسب برای کاهش اصطکاک بین قطعات متحرک کنتاکتور میتواند موثر باشد. اما توجه داشته باشید که از هر نوع روانکنندهای نمیتوان استفاده کرد. بهتر است از روانکنندههای مخصوص تجهیزات الکتریکی استفاده شود.
صدای نویز یا وزوز در کنتاکتور میتواند دلایل متعددی داشته باشد. برای جلوگیری از بروز این مشکل و رفع آن، باید کنتاکتورها به صورت منظم و دورهای مورد بازبینی قرار گیرند. انجام این بررسیها توسط کارشناس فنی ماهر میتواند عمر مفید تجهیزات را افزایش داده و هزینههای ناشی از خرابی و تعمیرات را کاهش بدهد. با رعایت نکات ذکر شده و استفاده از قطعات با کیفیت میتوان از بروز صدای نویز کنتاکتورها جلوگیری و عملکرد بهینه این تجهیزات را تضمین کرد.
چه زمانی باید کنتاکتور را تعویض کرد؟
- سایش بیش از حد کنتاکتها: زمانی که کنتاکتها به شدت ساییده شده و دیگر قادر به ایجاد اتصال مطمئن نباشند.
- سوختن بوبین: در صورت سوختن بوبین، کنتاکتور دیگر قادر به عملکرد نخواهد بود.
- شکستگی قطعات مکانیکی: شکستگی فنر بازگشت، اهرمها یا سایر قطعات مکانیکی میتواند باعث عملکرد نادرست کنتاکتور شود.
- افزایش بیش از حد دمای کنتاکتور: اگر کنتاکتور به طور مداوم داغ شود و دمای آن از حد مجاز تجاوز کند، ممکن است به سایر اجزای سیستم آسیب برساند.
- افزایش قابل توجه صدای نویز: اگر صدای نویز کنتاکتور به شدت افزایش یابد و با روشهای معمول قابل رفع نباشد.
آیا تعمیر کنتاکتور همیشه مقرونبهصرفه است؟
تعمیر کنتاکتور در برخی موارد ممکن است مقرونبهصرفه باشد، به ویژه زمانی که فقط یک یا چند قطعه کوچک نیاز به تعویض داشته باشد. اما اگر چندین قطعه آسیبدیده باشد یا کنتاکتور قدیمی و فرسوده باشد، تعویض آن ممکن است اقتصادیتر باشد.
آیا میتوان از روانکننده برای کاهش صدای نویز کنتاکتور استفاده کرد؟ اگر بله، چه نوع روانکنندهای مناسب است؟
استفاده از روانکننده برای کاهش اصطکاک و صدای نویز در برخی موارد میتواند موثر باشد. اما باید از روانکنندههای مخصوص تجهیزات الکتریکی استفاده شود که خاصیت عایقی داشته باشند و باعث ایجاد رسانایی الکتریکی نشوند.
چه اقدامات پیشگیرانهای در هنگام نصب و راهاندازی کنتاکتور جدید باید انجام شود؟
- بررسی ولتاژ و فرکانس: اطمینان حاصل کنید که ولتاژ و فرکانس تغذیه با مشخصات کنتاکتور مطابقت دارد.
- بررسی جریان: جریان عبوری از کنتاکتور را اندازهگیری کرده و مطمئن شوید که از مقدار نامی تجاوز نمیکند.
- اتصال زمین: اتصال زمین کنتاکتور را به درستی انجام دهید.
- محافظت حرارتی: از محافظ حرارتی مناسب برای کنتاکتور استفاده کنید.
آیا نوع بار متصل به کنتاکتور میتواند بر ایجاد صدای نویز تاثیرگذار باشد؟
بله، نوع بار متصل به کنتاکتور میتواند بر ایجاد صدای نویز تاثیرگذار باشد. بارهای القایی مانند موتورها میتوانند باعث ایجاد نوسانات جریان و در نتیجه ایجاد صدای نویز شوند.
آیا محیط کار میتواند بر عمر مفید کنتاکتور و ایجاد صدای نویز در آن تاثیرگذار باشد؟
بله، محیط کار میتواند تاثیر قابل توجهی بر عمر مفید کنتاکتور و ایجاد صدای نویز در آن داشته باشد. دماهای بالا، رطوبت زیاد، گرد و غبار و آلودگی میتوانند باعث خوردگی، اکسید شدن و کاهش عملکرد کنتاکتور شوند.