طریقه نصب کنتاکتور در تابلو برق | آموزش نصب کنتاکتور

کنتاکتورها از جمله تجهیزات کلیدی در سیستم‌های برق صنعتی و تابلو برق‌ها هستند که وظیفه‌ی قطع و وصل جریان الکتریکی را بر عهده دارند. انتخاب و نصب صحیح این قطعات، نقشی اساسی در عملکرد درست و ایمن سیستم‌های الکتریکی ایفا می‌کند. این مطلب، گام به گام مراحل نصب، راه اندازی، تست، نگهداری و عیب یابی کنتاکتور را به شما ارائه می‌دهد. با مطالعه دقیق این مقاله، به طور کامل با طریقه نصب کنتاکتور در تابلو برق  آشنا خواهید شد.

برای مشاهده انواع کنتاکتور اشنایدر می توانید با فروشگاه آرتا صنعت به عنوان نمایندگی اشنایدر در ارتباط باشید.

معرفی کنتاکتور : انواع کنتاکتور 

کنتاکتور های اشنایدر در انواع مختلفی با توجه به ولتاژ، جریان و نوع بار موجود هستند که به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:

• کنتاکتورهای AC: این نوع کنتاکتورها برای استفاده در مدارهای جریان متناوب (AC) طراحی شده اند و در دو مدل تک فاز و سه فاز موجود هستند.
• کنتاکتورهای DC: این نوع کنتاکتورها برای استفاده در مدارهای جریان مستقیم (DC) طراحی شده اند.

1. کنتاکتورهای تک فاز: کنتاکتورهای تک فاز اشنایدر برای کنترل و قطع و وصل جریان در مدارهای تک فاز مانند موتورهای الکتریکی تک فاز، لامپ های رشته ای و لوازم خانگی استفاده می شوند. این کنتاکتورها دارای دو کنتاکت اصلی هستند که یکی از آنها در حالت عادی باز و دیگری بسته است.
2. کنتاکتورهای سه فاز: کنتاکتورهای سه فاز اشنایدر برای کنترل و قطع و وصل جریان در مدارهای سه فاز مانند موتورهای الکتریکی سه فاز، پمپ ها و کمپرسورها استفاده می شوند. این کنتاکتورها دارای سه کنتاکت اصلی هستند که در حالت عادی دو عدد از آنها باز و یکی بسته است.

اجزای اصلی کنتاکتور 

کنتاکتورهای اشنایدر از اجزای مختلفی تشکیل شده اند که هر کدام وظیفه خاص خود را دارند. مهم ترین اجزای این کنتاکتورها عبارتند از:

• بوبین: بوبین کنتاکتور یک سیم پیچ است که با عبور جریان برق از آن، میدان مغناطیسی ایجاد می شود. این میدان مغناطیسی هسته متحرک کنتاکتور را به سمت هسته ثابت جذب می کند.
• تیغه ها: تیغه های کنتاکتور از جنس فلز رسانا مانند مس یا نقره هستند و وظیفه قطع و وصل جریان را بر عهده دارند. تیغه ها به دو دسته تیغه های اصلی و تیغه های فرعی تقسیم می شوند.
• کنتاکت ها: کنتاکت ها محل اتصال تیغه ها به یکدیگر یا به ترمینال ها هستند. کنتاکت ها به دو دسته کنتاکت های باز (NO) و کنتاکت های بسته (NC) تقسیم می شوند.
• ترمینال ها: ترمینال ها محل اتصال سیم ها به کنتاکتور هستند. ترمینال ها با حروف و اعداد مشخص می شوند که هر کدام به یک قسمت از کنتاکتور متصل می شوند.

کاربردهای کنتاکتور: کنتاکتورهای اشنایدر کاربردهای بسیار متنوعی در صنعت و ساختمان دارند. از جمله مهم ترین کاربردهای این کنتاکتورها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کنترل موتورهای الکتریکی: کنتاکتورها به طور گسترده برای کنترل و راه اندازی موتورهای الکتریکی در صنایع مختلف مانند فولاد، نساجی، پتروشیمی و … استفاده می شوند.
• کنترل روشنایی: از کنتاکتورها می توان برای کنترل روشنایی در مکان های مختلف مانند ساختمان ها، معابر و … استفاده کرد.
• کنترل سیستم های گرمایشی و سرمایشی: کنتاکتورها در سیستم های گرمایشی و سرمایشی برای کنترل پمپ ها، فن ها و شیرهای برقی استفاده می شوند.
• کنترل تابلوهای برق: کنتاکتورها یکی از اجزای اصلی در تابلوهای برق هستند و وظیفه قطع و وصل جریان در مدارهای مختلف را بر عهده دارند.

انتخاب کنتاکتور مناسب

انتخاب کنتاکتور مناسب یکی از مهم ترین مراحل در نصب و راه اندازی سیستم های الکتریکی است. انتخاب کنتاکتوری که با نیازهای شما مطابقت داشته باشد، به شما کمک می کند تا از عملکرد صحیح و ایمن سیستم خود اطمینان حاصل کنید.

1. عوامل مؤثر در انتخاب کنتاکتور: در هنگام انتخاب کنتاکتور باید به چند عامل مهم توجه کنید:

• ولتاژ: ولتاژ کنتاکتور باید با ولتاژ برق شبکه ای که قرار است در آن استفاده شود مطابقت داشته باشد.
• جریان: جریان کنتاکتور باید با جریان بار الکتریکی که قرار است از آن عبور کند مطابقت داشته باشد.
• توان: توان کنتاکتور باید با توان بار الکتریکی که قرار است از آن عبور کند مطابقت داشته باشد.
• نوع بار: نوع بار الکتریکی که قرار است توسط کنتاکتور کنترل شود، در انتخاب نوع کنتاکتور مناسب تاثیرگذار است. به عنوان مثال، برای کنترل موتورهای الکتریکی باید از کنتاکتورهای مخصوص موتور استفاده کرد.

2. مدل های مختلف کنتاکتور و کاربردهای آنها: شرکت اشنایدر مدل های مختلفی از کنتاکتورها را برای کاربردهای مختلف ارائه می دهد. برخی از مدل های محبوب کنتاکتور عبارتند از:

• سری TeSys D: این سری از کنتاکتورها برای کاربردهای عمومی مانند کنترل موتورهای الکتریکی، روشنایی و سیستم های گرمایشی و سرمایشی استفاده می شوند.
• سری TeSys K: این سری از کنتاکتورها برای کاربردهای خاص مانند کنترل موتورهای بزرگ، اینورترها و سیستم های HVAC استفاده می شوند.
• سری TeSys Zelio: این سری از کنتاکتورها برای کاربردهای کوچک مانند کنترل روشنایی، پمپ ها و فن ها استفاده می شوند.

نکاتی برای انتخاب کنتاکتور با قیمت مناسب: انتخاب کنتاکتور با قیمت مناسب می تواند به شما در صرفه جویی در هزینه ها کمک کند. برای این کار می توانید به نکات زیر توجه کنید:

• مدل مناسب را انتخاب کنید: از انتخاب مدلی که بیش از حد نیاز شما است خودداری کنید.
• از فروشگاه های معتبر خرید کنید: خرید از فروشگاه های معتبر به شما اطمینان می دهد که کنتاکتور اصل و با کیفیت را خریداری می کنید.
• قیمت های مختلف را مقایسه کنید: قبل از خرید، قیمت های مختلف کنتاکتور را در فروشگاه های مختلف مقایسه کنید.
• به دنبال تخفیف باشید: بسیاری از فروشگاه ها تخفیف های مختلفی را برای کنتاکتورها ارائه می دهند.

ابزار و تجهیزات مورد نیاز برای نصب کنتاکتور 

برای نصب کنتاکتور به ابزار و تجهیزات مختلفی نیاز دارید. در این قسمت به معرفی این ابزار و تجهیزات و همچنین نکات ایمنی در هنگام کار با آنها می پردازیم.

1. ابزار و تجهیزات مورد نیاز

• انبردست: از انبردست برای خم کردن، بریدن و جدا کردن سیم ها استفاده می شود.
• سیم چین: از سیم چین برای بریدن سیم ها به طور دقیق و تمیز استفاده می شود.
• پیچ گوشتی: از پیچ گوشتی برای باز و بسته کردن پیچ های کنتاکتور و تابلو برق استفاده می شود.
• متر: از متر برای اندازه گیری ولتاژ و جریان استفاده می شود.
• تستر: از تستر برای بررسی سالم بودن کنتاکتور و سیم ها استفاده می شود.

2. نکات ایمنی در هنگام کار با ابزار و تجهیزات

• از ابزار و تجهیزات مناسب استفاده کنید. هر ابزار برای کار خاصی طراحی شده است، بنابراین از ابزار مناسب برای هر کار استفاده کنید.
• از ابزار و تجهیزات معیوب استفاده نکنید. استفاده از ابزار و تجهیزات معیوب می تواند خطرناک باشد. قبل از استفاده از هر ابزار و تجهیزاتی، از سالم بودن آن مطمئن شوید.
• هنگام کار با ابزار و تجهیزات احتیاط کنید. هنگام کار با ابزار و تجهیزات، به خصوص ابزارهای تیز و برنده، احتیاط کنید و از دستکش و عینک ایمنی استفاده کنید.
• محیط کار خود را مرتب نگه دارید. محیط کار نامرتب می تواند خطرناک باشد. بعد از اتمام کار، ابزار و تجهیزات خود را در جای مناسب قرار دهید.

انتخاب محل مناسب برای نصب کنتاکتور در تابلو برق

1. انتخاب محل مناسب برای نصب کنتاکتور: محل نصب کنتاکتور در تابلو برق باید به گونه ای باشد که به راحتی قابل دسترسی باشد و فضای کافی برای نصب و سیم کشی آن وجود داشته باشد. همچنین باید به این نکته توجه کنید که کنتاکتور در معرض گرد و غبار، رطوبت و دمای بالا نباشد.
2. ایجاد سوراخ و نصب ریل های کنتاکتور: برای نصب کنتاکتور ابتدا باید ریل های آن را در تابلو برق نصب کنید. برای این کار باید در محل مناسب سوراخ هایی ایجاد کنید و سپس ریل ها را با استفاده از پیچ و مهره به تابلو برق متصل کنید.
3. اتصال سیم های برق به ترمینال های ورودی و خروجی کنتاکتور: سیم های برق را به ترمینال های ورودی و خروجی کنتاکتور مطابق با دستورالعمل سازنده وصل کنید. برای اتصال سیم ها از سیم لخت کن و ابزار مناسب استفاده کنید.

نکات مهم: قبل از شروع کار، برق تابلو برق را قطع کنید. از سیم و کابل های مناسب با سایز و عایق بندی صحیح استفاده کنید. اتصالات را به طور کامل و محکم انجام دهید. از علامت گذاری سیم ها برای سهولت در شناسایی آنها استفاده کنید.

نحوه نصب کنتاکتور در تابلو برق

1. اتصال سیم های تغذیه به ترمینال های A1 و A2 کنتاکتور: سیم های تغذیه را به ترمینال های A1 و A2 کنتاکتور وصل کنید. ترمینال A1 به فاز و ترمینال A2 به نول متصل می شود.
2. اتصال سیم های بار به ترمینال های 1 و 2 کنتاکتور: سیم های بار را به ترمینال های 1 و 2 کنتاکتور وصل کنید. ترمینال 1 به یک سر بار و ترمینال 2 به سر دیگر بار متصل می شود.
3. اتصال سیم فرمان به ترمینال های A1 و A2 کنتاکتور (در صورت استفاده از رله): در صورتی که از رله برای فرمان دادن به کنتاکتور استفاده می کنید، سیم های فرمان رله را به ترمینال های A1 و A2 کنتاکتور وصل کنید.

نکات مهم: قبل از شروع کار، برق تابلو برق را قطع کنید. از سیم و کابل های مناسب با سایز و عایق بندی صحیح استفاده کنید. اتصالات را به طور کامل و محکم انجام دهید. از علامت گذاری سیم ها برای سهولت در شناسایی آنها استفاده کنید.

تست و راه اندازی کنتاکتور 

1. تست عملکرد کنتاکتور با استفاده از تستر: برای تست عملکرد کنتاکتور از یک تستر مناسب استفاده کنید. تستر را به ترمینال های A1 و A2 کنتاکتور وصل کنید و سپس برق تابلو برق را وصل کنید. اگر کنتاکتور سالم باشد، باید با اعمال ولتاژ به ترمینال های A1 و A2، تیغه های کنتاکتور وصل شوند.
2. بررسی ولتاژ و جریان در ترمینال های مختلف کنتاکتور: با استفاده از یک مولتی متر، ولتاژ و جریان را در ترمینال های مختلف کنتاکتور بررسی کنید. ولتاژ و جریان باید مطابق با مقادیر اسمی کنتاکتور باشد.
3. عیب یابی و رفع مشکلات احتمالی: در صورت بروز مشکل در عملکرد کنتاکتور، مراحل زیر را برای عیب یابی و رفع مشکل انجام دهید:

• اتصالات را بررسی کنید: مطمئن شوید که تمام اتصالات به درستی انجام شده اند.
• سیم ها را بررسی کنید: سیم ها را برای پارگی یا آسیب دیدگی بررسی کنید.
• ولتاژ و جریان را بررسی کنید: ولتاژ و جریان را در ترمینال های مختلف کنتاکتور بررسی کنید.
• از سالم بودن کنتاکتور مطمئن شوید: از یک تستر مناسب برای تست سالم بودن کنتاکتور استفاده کنید.
• در صورت عدم رفع مشکل، با یک برقکار مجرب تماس بگیرید.

نکات مهم: قبل از شروع کار، برق تابلو برق را قطع کنید. از ابزار و تجهیزات مناسب استفاده کنید. هنگام کار با برق احتیاط کنید.

نکات ایمنی در نصب و کار با کنتاکتور

کنتاکتورها دستگاه های الکتریکی هستند که برای کنترل جریان برق استفاده می شوند. کار با کنتاکتورها می تواند خطرناک باشد، بنابراین رعایت نکات ایمنی در هنگام نصب و کار با آنها بسیار مهم است. در این قسمت به برخی از نکات مهم ایمنی در نصب و کار با کنتاکتور می پردازیم:

1. از تجهیزات ایمنی استفاده کنید.

• عینک ایمنی: از عینک ایمنی برای محافظت از چشمان خود در برابر جرقه و قطعات ریز استفاده کنید.
• دستکش: از دستکش عایق برای محافظت از دست های خود در برابر برق استفاده کنید.
• کفش عایق: از کفش عایق برای محافظت از پاهای خود در برابر برق استفاده کنید.

2. فاصله مناسب را از قطعات تحت ولتاژ رعایت کنید.

هنگام کار با کنتاکتور، از قطعات تحت ولتاژ مانند سیم ها، ترمینال ها و تیغه ها فاصله مناسب را حفظ کنید.

3. به سیم های برق بدون عایق دست نزنید.

هرگز به سیم های برق بدون عایق دست نزنید.

4. قبل از شروع کار، برق را قطع کنید.

قبل از شروع هر گونه کار با کنتاکتور، حتماً برق را قطع کنید.

5. از ابزار و تجهیزات مناسب استفاده کنید.

از ابزار و تجهیزات مناسب برای نصب و کار با کنتاکتور استفاده کنید.

6. از دستکاری کنتاکتور در حال کار خودداری کنید.

از دستکاری کنتاکتور در حال کار خودداری کنید.

7. در صورت عدم اطمینان، از یک برقکار مجرب کمک بگیرید.

اگر در مورد نحوه نصب یا کار با کنتاکتور مطمئن نیستید، از یک برقکار مجرب کمک بگیرید. رعایت این نکات ایمنی به شما کمک می کند تا از خطرات احتمالی در هنگام نصب و کار با کنتاکتور در امان بمانید.

نگهداری و تعمیرات کنتاکتور

کنتاکتورها از جمله تجهیزات الکتریکی هستند که برای عملکرد صحیح و ایمن سیستم های الکتریکی، به نگهداری و تعمیرات منظم نیاز دارند. در این قسمت به نحوه نگهداری و تعمیرات کنتاکتور می پردازیم.

1. بازرسی دوره ای کنتاکتور

• به طور منظم کنتاکتور را از نظر سلامت اتصالات و عملکرد بررسی کنید.
• به دنبال علائم سایش، خوردگی یا گرمای بیش از حد باشید.
• در صورت مشاهده هر گونه مشکل، سریعا نسبت به رفع آن اقدام کنید.

2. تمیز کردن کنتاکتور

• به طور منظم کنتاکتور را از گرد و غبار و آلودگی ها تمیز کنید.
• برای تمیز کردن کنتاکتور از یک پارچه تمیز و خشک استفاده کنید.
• از استفاده از مواد شوینده یا حلال های شیمیایی برای تمیز کردن کنتاکتور خودداری کنید.

3. تعویض قطعات معیوب

• در صورت معیوب شدن هر یک از قطعات کنتاکتور، باید آن را با قطعه یدکی مناسب تعویض کنید.
• برای تعویض قطعات کنتاکتور از یک برقکار مجرب کمک بگیرید.

نکات مهم: قبل از شروع هر گونه کار با کنتاکتور، برق را قطع کنید. از ابزار و تجهیزات مناسب برای نگهداری و تعمیرات کنتاکتور استفاده کنید. به دستورالعمل های سازنده برای نگهداری و تعمیرات کنتاکتور مراجعه کنید. رعایت این نکات به شما کمک می کند تا عمر مفید کنتاکتور خود را افزایش دهید و از عملکرد صحیح و ایمن آن اطمینان حاصل کنید.

چه نوع کنتاکتوری برای من مناسب است؟

نوع کنتاکتوری که برای شما مناسب است به نیازهای شما بستگی دارد. عواملی مانند ولتاژ، جریان، تعداد کنتاکت ها و نوع بار باید در نظر گرفته شوند. برای انتخاب کنتاکتور مناسب، می توانید از راهنمای انتخاب کنتاکتور استفاده کنید یا با یک متخصص برق مشورت کنید.

چگونه می توانم کنتاکتور را نصب کنم؟

مراحل نصب کنتاکتور در دفترچه راهنمای آن ارائه شده است. به طور کلی، مراحل نصب کنتاکتور به شرح زیر است:

• محل نصب کنتاکتور را انتخاب کنید.
• ریل های کنتاکتور را نصب کنید.
• کنتاکتور را به ریل ها وصل کنید.
• سیم های برق را به ترمینال های کنتاکتور وصل کنید.
• کنتاکتور را تست کنید.

چگونه می توانم کنتاکتور را تست کنم؟

برای تست کنتاکتور می توانید از یک تستر مناسب استفاده کنید. تستر را به ترمینال های A1 و A2 کنتاکتور وصل کنید و سپس برق را وصل کنید. اگر کنتاکتور سالم باشد، باید با اعمال ولتاژ به ترمینال های A1 و A2، تیغه های کنتاکتور وصل شوند.

عیب یابی کنتاکتور چگونه است؟

اگر کنتاکتور شما کار نمی کند، مراحل زیر را برای عیب یابی آن انجام دهید:

• اتصالات را بررسی کنید: مطمئن شوید که تمام اتصالات به درستی انجام شده اند.
• سیم ها را بررسی کنید: سیم ها را برای پارگی یا آسیب دیدگی بررسی کنید.
• ولتاژ و جریان را بررسی کنید: ولتاژ و جریان را در ترمینال های مختلف کنتاکتور بررسی کنید.
• از سالم بودن کنتاکتور مطمئن شوید: از یک تستر مناسب برای تست سالم بودن کنتاکتور استفاده کنید.

در صورت عدم رفع مشکل چه باید کرد؟

اگر با انجام مراحل بالا مشکل کنتاکتور شما حل نشد، از یک برقکار مجرب کمک بگیرید.