یکی از پرسشهای رایج مهندسان و تکنسینهای برق این است که: برای حفاظت از موتور الکتریکی، استفاده از MPCB بهتر است یا MCCB؟
پاسخ این سؤال فقط یک «بله یا خیر» ساده نیست؛ بلکه به شرایط کاری موتور، سطح خطا در شبکه، فضای تابلو و حتی نیازهای کنترلی بستگی دارد. در این مقالهی تخصصی از «آرتا صنعت»، بهصورت شفاف و کاربردی همه چیز را بررسی میکنیم.
معرفی کوتاه MPCB یا MCCB
- MPCB (Motor Protection Circuit Breaker) یا کلید حرارتی-مغناطیسی موتوری، تجهیزی است که مخصوص حفاظت موتور طراحی شده و اضافهبار، اتصالکوتاه و حتی قطع فاز را در بسیاری مدلها پوشش میدهد.
- MCCB (Molded Case Circuit Breaker) یک کلید اتوماتیک عمومی برای توزیع برق صنعتی است که قدرت قطع بالاتری دارد و برای حفاظت موتور معمولاً باید همراه رله اضافهبار و کنتاکتور استفاده شود.
تفاوتهای کلیدی MPCB یا MCCB
| ویژگی | MPCB | MCCB |
| کاربرد اصلی | حفاظت مستقیم موتور | حفاظت مدارها و بارهای مختلف |
| حساسیت به قطع فاز | موجود در بسیاری از مدلها | ندارد مگر با تجهیزات جانبی |
| تحمل جریان راهاندازی | عالی (کلاسهای تریپ 10/20) | نیازمند تنظیمات دقیق یا رله مکمل |
| قدرت قطع اتصالکوتاه | متوسط، متناسب با موتورها | بسیار بالا، مناسب شبکههای قوی |
| هزینه و نصب | ساده، یکپارچه و اقتصادی | گرانتر و نیازمند قطعات جانبی |
چه زمانی MPCB انتخاب بهتری است؟
- برای موتورهای تکی با جریان کوچک تا متوسط.
- وقتی به محافظت همهجانبه (اضافهبار + اتصالکوتاه + قطع فاز) در یک تجهیز جمعوجور نیاز دارید.
- در پروژههایی که هزینه و فضای تابلو محدود است.
- در کاربردهایی مثل پمپها و فنها که قطع فاز سریع اهمیت زیادی دارد.
«اگر به دنبال تجهیزی جمعوجور و اختصاصی برای موتور هستید، کلید حرارتی اشنایدر میتواند انتخاب بسیار مناسبی باشد.»
چه زمانی MCCB انتخاب مناسبتری است؟
- زمانی که سطح اتصالکوتاه شبکه بالاست و به قدرت قطع (Icu) زیاد نیاز دارید.
- در سیستمهایی که چندین موتور و بار مختلف روی یک فیدر وجود دارد.
- وقتی به انتخابپذیری حفاظتی بین طبقات مختلف نیاز است.
- در پروژههایی که کنترل و مانیتورینگ پیشرفته موتور (مانند تشخیص Earth Fault، عدم تعادل فاز یا پایش بارگذاری) اهمیت دارد.
«برای بارهای سنگین و شبکههای صنعتی، پیشنهاد میشود از کلید اتوماتیک اشنایدر به همراه رله اضافهبار استفاده کنید.»
جمعبندی MPCB یا MCCB
- اگر به دنبال راهکاری ساده، اقتصادی و مخصوص موتور هستید: MPCB انتخاب اول شماست.
- اگر در شبکهای با جریان خطای بالا یا نیاز به حفاظت و مانیتورینگ پیشرفته فعالیت میکنید: MCCB به همراه رله اضافهبار راهکار حرفهایتری است.
- برای انتخاب دقیق، همیشه جداول هماهنگی سازندگان (Type 1 و Type 2 طبق استاندارد IEC 60947) را بررسی کنید.