برای انتخاب کلید حرارتی مناسب، ابتدا توان موتور را به جریان نامی تبدیل کنید و سپس کلیدی انتخاب کنید که رنج تنظیم جریان آن، مقدار محاسبهشده را پوشش دهد. در ادامه، باید به شرایط راهاندازی موتور، دمای محیط نصب، نوع بار (ثابت یا ضربهای) و کلاس حرارتی موتور نیز توجه شود. استفاده از جدولهای مرجع یا فرمول دقیق محاسبه جریان موتور، راهنمای اصلی در این فرآیند است. در موتورهای سهفاز و تکفاز، نوع کلید (دوپل یا سهپل) و برند معتبر مانند اشنایدر یا زیمنس اهمیت زیادی دارد. در نهایت، دقت در نصب، تهویه تابلو و تنظیم دقیق جریان، عملکرد صحیح کلید را تضمین میکند.
اگر به دنبال دیتاشیت و مشخصات دقیق هر مدل از محصولات کلید حرارتی اشنایدر هستید، دستهبندی کلید حرارتی Schneider Electric را از دست ندهید.
چطور کلید حرارتی مناسب با توان موتور را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب کلید حرارتی مناسب با توان موتور، درک دقیق رابطه بین توان (kW) و جریان مصرفی (A) ضروری است. این انتخاب باید با درنظر گرفتن نوع بار، شرایط راهاندازی، دمای محیط و کلاس کاری موتور انجام شود. استفاده از جدولها و ضرایب اطمینانی که در استانداردهای IEC و DIN آمده، راهنمایی دقیق و مهندسی برای این انتخاب فراهم میکند.
نکات مهم در انتخاب کلید حرارتی مناسب با توان موتور:
بررسی توان نامی موتور (kW) و تبدیل آن به جریان کاری با استفاده از فرمول:
I = P × 1000 / (√3 × V × η × PF)
(برای موتور سه فاز با راندمان η و ضریب توان PF)
- انتخاب کلید حرارتی با رنج جریان قابل تنظیم متناسب با جریان کاری محاسبهشده
- در نظر گرفتن ضریب سرویس یا Service Factor در محیطهای صنعتی یا بارهای دائمکار
- استفاده از جدول تطبیق توان و رنج کلید حرارتی ارائهشده توسط برند سازنده (مثلاً اشنایدر، هیوندای یا زیمنس)
- در موتورهای با استارت سنگین (مانند کمپرسورها یا پمپهای چاه عمیق)، انتخاب کلید با تأخیر مناسب و قابلیت تحمل جریان هجومی الزامیست
- بررسی دمای محیط نصب؛ چون برخی کلیدها در دمای بالا سریعتر عمل میکنند
- ترجیح برندهایی با درجه حفاظت IP بالا در محیطهای پر گرد و غبار یا مرطوب
روش اصولی انتخاب کلید حرارتی برای موتور تکفاز
موتورهای تکفاز معمولاً در توانهای پایینتر و در کاربردهای خانگی یا صنعتی سبک بهکار میروند. به همین دلیل انتخاب کلید حرارتی برای آنها، باید با دقت روی جریان واقعی موتور، نوع بار، و شرایط نصب انجام شود. انتخاب نادرست میتواند باعث قطعهای بیمورد یا عدم حفاظت مؤثر در برابر اضافهبار شود.
نکات کلیدی در انتخاب کلید حرارتی موتور تکفاز:
محاسبه دقیق جریان نامی موتور تکفاز با فرمول:
I = P × 1000 / (V × η × PF)
(با ولتاژ V=220V و فرض راندمان η و ضریب توان PF)
- انتخاب کلید حرارتی تکفاز یا سهفاز با استفاده از فقط دو پل (در صورت عدم دسترسی به مدل تکپل)
- انتخاب کلید حرارتی با رنج جریان قابل تنظیم در محدوده 0.5 تا 25 آمپر بسته به کاربرد
- توجه به زمان راهاندازی موتور و انتخاب کلیدی با منحنی عملکرد متناسب
- استفاده از محافظهای ترکیبی در صورت نیاز (مثل کلید حرارتی + کلید نشت جریان)
- رعایت نکات نصب صحیح: سیمکشی استاندارد، تهویه مناسب، و عدم قرارگیری در معرض گرمای مستقیم
- در کاربردهای حساس مانند یخچال صنعتی یا فن دائمکار، توصیه میشود از کلیدهای با قابلیت تنظیم دقیق جریان و قطع تأخیری استفاده شود
پیشنهاد مطالعه مقاله تفاوت کلید حرارتی و بی متال توسط کارشناسان آرتا صنعت
جدول انتخاب کلید حرارتی برای موتورهای سه فاز و تکفاز
انتخاب کلید حرارتی برای موتورهای سه فاز و تکفاز نیازمند محاسبه دقیق جریان موتور بر اساس توان نامی آن است. این جریان تحت تأثیر نوع ولتاژ، راندمان و ضریب توان قرار دارد. در جدول زیر، با فرض راندمان ۰.۸۵ و ضریب توان ۰.۸۵ برای موتورهای استاندارد، رنج کلید حرارتی مناسب برای موتورهای تکفاز و سهفاز آورده شده است.
|
توان موتور |
نوع موتور | ولتاژ کاری | جریان تقریبی (A) | رنج کلید حرارتی پیشنهادی |
| 0.37 kW | تکفاز | 220V | 2.5 A |
2–3.2 A |
|
0.75 kW |
تکفاز | 220V | 4.8 A | 4–6.3 A |
| 1.1 kW | تکفاز | 220V | 6.8 A |
6–10 A |
|
1.5 kW |
سهفاز | 380V | 3.1 A | 2.5–4 A |
| 2.2 kW | سهفاز | 380V | 4.5 A |
4–6.3 A |
|
3.0 kW |
سهفاز | 380V | 6.2 A | 6–10 A |
| 5.5 kW | سهفاز | 380V | 10.2 A |
9–13 A |
|
7.5 kW |
سهفاز | 380V | 14.5 A | 13–18 A |
| 11.0 kW | سهفاز | 380V | 21.0 A |
20–25 A |
🔸 توجه: این مقادیر تقریبی هستند و برای انتخاب نهایی باید به کاتالوگ موتور و شرایط کاری توجه شود.
جدول رنج کلید حرارتی بر اساس توان و جریان موتور
کلیدهای حرارتی بهگونهای طراحی شدهاند که بتوانند رنج مشخصی از جریان را پوشش دهند و اغلب دارای قابلیت تنظیم هستند. انتخاب رنج جریان مناسب با توجه به توان موتور و جریان نامی آن، مهمترین عامل در حفاظت مؤثر است. جدول زیر رنج رایج کلیدهای حرارتی برندهایی مانند هیوندای، زیمنس و اشنایدر را با محدوده کاربرد بر اساس توان موتور ارائه میدهد.
|
رنج جریان کلید حرارتی (A) |
توان موتور تکفاز (220V) | توان موتور سهفاز (380V) |
| 0.16 – 0.25 A | — |
تا 0.09 kW |
|
0.4 – 0.63 A |
— |
0.12–0.18 kW |
|
0.7 – 1.0 A |
— | 0.25–0.37 kW |
| 1.0 – 1.6 A | تا 0.25 kW |
0.37–0.55 kW |
|
1.6 – 2.5 A |
تا 0.37 kW | 0.55–0.75 kW |
| 2.5 – 4.0 A | تا 0.55 kW |
0.75–1.1 kW |
|
4.0 – 6.3 A |
تا 0.75 kW | 1.1–1.5 kW |
| 6.3 – 10 A | تا 1.1 kW |
1.5–2.2 kW |
|
10 – 16 A |
تا 1.5 kW | 2.2–3.0 kW |
| 16 – 25 A | — |
4.0–5.5 kW |
|
25 – 32 A |
— |
5.5–7.5 kW |
🔹 یادآوری: هنگام انتخاب کلید حرارتی، شرایط راهاندازی (نرم، سنگین، مستقیم) و دمای محیط نیز در نظر گرفته شود.
نکات کلیدی در انتخاب دقیق کلید حرارتی موتورهای صنعتی
انتخاب کلید حرارتی مناسب برای موتورهای صنعتی تنها بر اساس توان نامی کافی نیست، بلکه باید ویژگیهای حرارتی و کاری موتور، شرایط راهاندازی، نوع بار، دمای محیط و کلاس کاری نیز مدنظر قرار گیرد. کلید حرارتی باید علاوه بر حفاظت در برابر جریان اضافه، از آسیب به سیمپیچهای موتور در اثر جریانهای راهاندازی طولانی یا قفل شدن روتور جلوگیری کند. بیتوجهی به این فاکتورها میتواند منجر به قطع نابهنگام یا حتی سوختن موتور شود.
مهمترین نکات تخصصی در انتخاب کلید حرارتی موتور:
- بررسی جریان نامی موتور (In): جریان درجشده روی پلاک موتور پایه اولیه انتخاب است.
- ضریب ایمنی جریان (Service Factor): برای موتورهایی با بارگذاری سنگین، کلید باید ۱۰–۲۰٪ بالاتر از جریان پلاک تنظیم شود.
- شرایط راهاندازی (Start-up Type): اگر موتور استارت سنگین (Heavy Duty) دارد، باید کلیدی با تأخیر حرارتی مناسب انتخاب شود.
- نوع بار (مداوم/ضربهای): بارهای ضربهای نیازمند کلیدهایی با دامنه حرارتی گستردهتر هستند.
- کلاس حرارتی موتور (مثلاً B، F): بر دمای تحمل سیمپیچها تأثیر دارد؛ انتخاب کلید حرارتی باید با این کلاس تطبیق داشته باشد.
- دقت در تطابق کلاس حفاظتی کلید با محل نصب: مثلاً در تابلوهای بیرونی نیاز به IP بالا.
- بررسی قابلیت قطع مغناطیسی: در صورتی که به قطع سریع در برابر اتصال کوتاه نیاز است، کلید باید دارای بخش مغناطیسی نیز باشد یا ترکیب با MCCB در نظر گرفته شود.
- جنس و برند کلید: کیفیت کلید حرارتی در دقت عملکرد و عمر آن تأثیر مستقیم دارد (ترجیحاً برندهای صنعتی معتبر مثل Siemens، Schneider، Hyundai).
- تطابق با استانداردهای جهانی (IEC 60947-4-1): برای نصب در محیطهای صنعتی و تأیید ایمنی ضروری است.
- نصب در تابلو برق: بررسی تطابق ابعاد، ماژولار بودن، قابلیت نصب روی ریل و هماهنگی با تجهیزات حفاظتی مجاور.
فرمول محاسبه جریان کلید حرارتی موتور در تابلو برق
محاسبه جریان تنظیمی کلید حرارتی باید بر اساس توان واقعی موتور، ولتاژ کاری، راندمان و ضریب قدرت انجام شود. تنظیم نادرست این جریان میتواند منجر به تریپ زودهنگام یا حفاظت ناکارآمد شود. در تابلوهای برق صنعتی، این مقدار باید با در نظر گرفتن شرایط دمایی و تهویه تابلو نیز اصلاح گردد.
فرمول پایه محاسبه جریان موتور (و سپس کلید حرارتی):
I = (P × 1000) / (√3 × V × η × PF)
که در آن:
- I = جریان بر حسب آمپر
- P = توان موتور بر حسب کیلووات
- V = ولتاژ خط (معمولاً 400V سهفاز)
- η = راندمان موتور (مثلاً 0.9 یا 90٪)
- PF = ضریب توان (مثلاً 0.85)
نکات تکمیلی برای تنظیم جریان کلید حرارتی:
- عدد نهایی I، جریان اسمی موتور است. مقدار تنظیمی کلید باید کمی بالاتر باشد (حدود ۱۰٪ بیشتر).
- برای استارت سنگین: تا ۲۰٪ بیشتر در نظر گرفته میشود.
- در دمای محیط بالا (مثلاً داخل تابلو بسته): از ضرایب اصلاح دما استفاده شود.
- اگر جریان موتور در جدول کلید حرارتی موجود نیست: مدلی با بازهای شامل آن مقدار انتخاب شود.
- کلید حرارتی باید در بازه تنظیمی جریان Imin تا Imax آن مدل قرار گیرد.
پیشنهاد مطالعه مقاله تفاوت کلید مینیاتوری با کلید حرارتی توسط کارشناسان آرتا صنعت
کلید حرارتی اشنایدر از کجا بخریم؟ (راهنمای خرید مطمئن)
اگر به دنبال خرید کلید حرارتی اشنایدر اصل و با گارانتی هستید، مهمترین نکته انتخاب نمایندگی معتبر است. مجموعه آرتا صنعت بهعنوان نمایندگی اشنایدر در ایران، انواع کلیدهای حرارتی سهفاز و تکفاز را با قیمت رقابتی عرضه میکند. با خرید از آرتا صنعت، از اصالت کالا، مشاوره تخصصی و ارسال سریع به سراسر کشور بهرهمند میشوید. تنوع مدلها و موجودی کامل باعث شده این فروشگاه گزینهی مطمئنی برای مهندسان برق و مجریان پروژههای صنعتی باشد. همین حالا برای مشاهده مشخصات فنی و دریافت پیشفاکتور با کارشناسان آرتا صنعت تماس بگیرید.
سوال متداول درباره انتخاب کلید حرارتی برای موتور
اگر جریان موتور بین دو رنج کلید باشد، کدام را انتخاب کنیم؟
در این حالت بهتر است کلیدی با رنج بالاتر انتخاب شود، بهشرطی که قابلیت تنظیم دقیق داشته باشد و جریان تنظیمشده از جریان نامی موتور بیشتر از ۱۰ درصد تجاوز نکند.
آیا دمای محیط در انتخاب کلید حرارتی تأثیر دارد؟
بله، دمای محیط مستقیماً بر عملکرد کلید حرارتی تأثیر میگذارد. در دمای بالا احتمال قطع زودهنگام و در دمای پایین احتمال تأخیر در عملکرد وجود دارد. باید از ضرایب اصلاح دما یا مدل مناسب شرایط محیطی استفاده شود.
چرا کلید حرارتی موتور در زمان استارت قطع میکند؟
علت اصلی، تنظیم جریان خیلی پایین یا جریان راهاندازی زیاد موتور است. برای رفع مشکل باید جریان کلید را کمی بالاتر تنظیم کرد یا از روشهایی مثل استارت نرم استفاده نمود.
چطور از جدول انتخاب کلید حرارتی برای موتور استفاده کنیم؟
ابتدا توان موتور را برحسب کیلووات مشخص کنید، سپس در جدول جریان متناظر را پیدا کرده و کلیدی انتخاب کنید که بازه تنظیم آن شامل این جریان باشد.
چه کلید حرارتی برای موتور تکفاز مناسب است؟
برای موتورهای تکفاز، کلید حرارتی دوپل با قابلیت تنظیم جریان و حفاظت دقیق در برابر اضافهبار و اتصال کوتاه مناسب است. انتخاب باید بر اساس جریان واقعی موتور انجام شود.
جدول رنج کلید حرارتی چیست و چگونه آن را بخوانیم؟
این جدول بازه تنظیم جریان هر مدل کلید حرارتی را نشان میدهد. با مشخص بودن جریان نامی موتور، میتوان مدلی را انتخاب کرد که جریان موردنظر در بازه آن قرار بگیرد.