لوازم جانبی کلید هوایی تجهیزاتی هستند که برای تکمیل عملکرد کلید و افزایش ایمنی شبکه برق استفاده میشوند. این لوازم شامل کویل شنت، کویل آندرولتاژ، کنتاکتهای کمکی، موتور شارژ فنر و ماژولهای حفاظتی و ارتباطی میباشند. هرکدام وظیفهای مانند قطع اضطراری، حفاظت در برابر افت ولتاژ، ارسال سیگنال وضعیت، آمادهسازی مکانیزم یا مانیتورینگ را بر عهده دارند. در نتیجه استفاده از آنها باعث افزایش امنیت، قابلیت اطمینان و کنترل هوشمند در سیستمهای قدرت میشود.
«پس از مطالعه مباحث تئوری، اگر به دنبال خرید یا بررسی مدلهای مختلف هستید، میتوانید دستهی محصولات کلید هوایی اشنایدر را مشاهده کنید.»
همه چیز درباره لوازم جانبی کلید هوایی
کلید هوایی (ACB – Air Circuit Breaker) یکی از اصلیترین تجهیزات حفاظتی در سیستمهای توزیع برق فشار ضعیف است که وظیفه قطع و وصل مدار در شرایط عادی و بهویژه در مواقع خطا (مانند اتصال کوتاه یا اضافه بار) را بر عهده دارد. اما عملکرد کلید هوایی بدون لوازم جانبی تکمیل نمیشود. این لوازم جانبی قابلیتهای کنترلی، حفاظتی و مانیتورینگ کلید را ارتقا میدهند و امکان بهرهبرداری هوشمند و ایمنتر از سیستم قدرت را فراهم میسازند.
ویژگیها و اهمیت لوازم جانبی کلید هوایی:
- افزایش سطح حفاظت در مقابل خطاهای شبکه
- ایجاد امکان کنترل از راه دور و اتوماسیون کامل
- افزایش دقت در پایش وضعیت کلید و شبکه برق
- کاهش زمان خاموشی و تسهیل عیبیابی سریع
- فراهم کردن امکان نگهداری پیشگیرانه و کاهش استهلاک تجهیزات
انواع لوازم جانبی کلید هوایی
لوازم جانبی کلید هوایی تنوع زیادی دارند و هر کدام وظیفه خاصی در حفاظت یا کنترل کلید ایفا میکنند. انتخاب صحیح آنها باعث افزایش کارایی و ایمنی کل سیستم میشود.
۱. کویل شنت (Shunt Trip Coil)
- وسیلهای برای قطع اضطراری کلید به کمک فرمان الکتریکی خارجی.
- امکان قطع کلید از طریق سیستمهای حفاظتی یا کنترل مرکزی
- عملکرد سریع در شرایط خطا یا آلارم خارجی
- کاربرد گسترده در سیستمهای ایمنی و قطع اضطراری (Emergency Trip)
۲. کویل آندر ولتاژ (Under Voltage Release Coil)
- برای حفاظت در برابر افت ولتاژ طراحی شده است.
- قطع کلید هنگام کاهش ولتاژ به کمتر از حد مجاز
- جلوگیری از آسیب به تجهیزات حساس در شرایط افت ولتاژ
- مورد استفاده در شبکههای حیاتی که پایداری ولتاژ اهمیت بالایی دارد.
۳. کنتاکتهای کمکی (Auxiliary Contacts)
- جهت ارسال سیگنال وضعیت کلید به سیستمهای مانیتورینگ.
- نمایش وضعیت باز یا بسته بودن کلید
- ارسال فیدبک به PLC یا سیستمهای SCADA
- کاربرد در سیستمهای اتوماسیون و اعلان وضعیت
۴. موتور شارژ فنر (Spring Charging Motor)
- برای شارژ خودکار مکانیزم فنر کلید استفاده میشود.
- آمادهسازی کلید برای عملکرد بعدی بدون نیاز به اپراتور
- تسهیل در عملکرد مکرر کلید در سیستمهای اتوماتیک
- کاربرد در تابلوهای توزیع با نیاز به قطع و وصل مداوم
۵. ماژولهای حفاظتی و اندازهگیری (Protection & Measurement Units)
- واحدهای الکترونیکی برای حفاظت پیشرفته و پایش جریان و ولتاژ.
- تنظیم و کنترل دقیق پارامترهای حفاظتی (OCR, OVR, Short-circuit)
- نمایش لحظهای جریان، توان، ضریب قدرت و انرژی مصرفی
- امکان اتصال به شبکههای هوشمند و انتقال دیتا
۶. ماژولهای ارتباطی (Communication Modules)
- قابلیت اتصال کلید به شبکههای صنعتی و سیستمهای مانیتورینگ.
- پشتیبانی از پروتکلهای Modbus، Profibus، Ethernet و …
- انتقال دادههای کلید به اتاق کنترل یا سیستم BMS
- امکان مانیتورینگ و کنترل از راه دور
راهنمای انتخاب و خرید لوازم جانبی کلید هوایی
انتخاب لوازم جانبی مناسب برای کلید هوایی مستقیماً بر ایمنی، قابلیت اطمینان و طول عمر سیستم تأثیر میگذارد. از آنجا که این تجهیزات در شرایط بحرانی وظیفه حفاظت و کنترل مدار را برعهده دارند، دقت در انتخاب آنها ضروری است. توجه به سازگاری با برند کلید، نوع کاربرد صنعتی و سطح حفاظتی مورد نیاز، معیارهای اصلی خرید به شمار میآیند.
نکات تخصصی در انتخاب و خرید:
- سازگاری با مدل و برند کلید: هر کلید هوایی بسته به سازنده (مانند Schneider، Siemens، ABB، LS و …) لوازم جانبی اختصاصی دارد؛ انتخاب قطعه غیرمتناسب میتواند موجب اختلال عملکرد شود.
- بررسی نیاز پروژه: پیش از خرید باید مشخص شود هدف اصلی استفاده از لوازم جانبی چیست (حفاظت پیشرفته، مانیتورینگ، کنترل از راه دور یا قطع اضطراری).
- رعایت استانداردها: تجهیزات باید دارای تاییدیهها و استانداردهای معتبر (IEC، VDE، UL) باشند تا در شبکههای صنعتی قابلیت اطمینان داشته باشند.
- کیفیت ساخت و طول عمر: لوازم جانبی با کیفیت پایین در شرایط بهرهبرداری صنعتی دوام کافی ندارند و باعث افزایش هزینههای نگهداری میشوند.
- پشتیبانی از ارتباطات صنعتی: در پروژههای اتوماسیون، انتخاب ماژولهایی با پروتکلهای ارتباطی مناسب (Modbus, Ethernet, Profibus) اهمیت بالایی دارد.
- خدمات پس از فروش و قطعات یدکی: دسترسی به قطعات جایگزین و گارانتی معتبر در خریدهای سازمانی و صنعتی حیاتی است.
پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای خرید کلید هوایی کامل ما را بخوانید، شاید بدردتان بخورد.
چرا استفاده از لوازم جانبی کلید هوایی اهمیت دارد؟
کلید هوایی بهتنهایی قادر به انجام تمام وظایف حفاظتی و کنترلی نیست. لوازم جانبی بهعنوان تکمیلکننده این کلید، عملکرد آن را به سطحی بالاتر ارتقا میدهند و امکان استفاده هوشمندانهتر از سیستم قدرت را فراهم میکنند. در واقع بدون این تجهیزات، کلید هوایی تنها یک کلید مکانیکی ساده خواهد بود و بسیاری از نیازهای حیاتی شبکه پاسخ داده نمیشود.
دلایل اهمیت لوازم جانبی کلید هوایی:
- ارتقای ایمنی شبکه: تجهیزاتی مانند کویل شنت یا آندرولتاژ در مواقع خطا، مدار را بهصورت آنی قطع میکنند و از بروز خسارت جلوگیری مینمایند.
- امکان کنترل از راه دور: با استفاده از موتور شارژ فنر و ماژولهای ارتباطی، کلید هوایی میتواند بخشی از سیستم اتوماسیون صنعتی شود.
- پایش و مانیتورینگ لحظهای: واحدهای اندازهگیری، اطلاعات حیاتی از جریان، توان و انرژی مصرفی را در اختیار اپراتور قرار میدهند.
- افزایش قابلیت اطمینان سیستم: وجود کنتاکتهای کمکی و ماژولهای حفاظتی، خطاها را سریعتر شناسایی و رفع میکنند.
- کاهش هزینههای تعمیرات و خاموشی: با امکان عیبیابی سریع و نگهداری پیشگیرانه، زمان توقف تجهیزات کاهش مییابد.
- هماهنگی با سیستمهای مدرن انرژی: در پروژههای هوشمند (مانند میکروگرید یا BMS)، لوازم جانبی کلید هوایی نقش کلیدی در یکپارچهسازی دارند.
پیشنهاد مطالعه مقاله کلید هوایی چیست؟ توسط کارشناسان آرتا صنعت
نقش لوازم جانبی در بهبود عملکرد کلید هوایی
کلید هوایی بهتنهایی فقط وظیفه قطع و وصل مدار را بر عهده دارد، اما با اضافه شدن لوازم جانبی به یک تجهیز هوشمند و قابلاعتماد تبدیل میشود. این تجهیزات عملکرد کلید را در بخشهای مختلف ارتقا میدهند:
- حفاظت سریعتر: کویل شنت و آندرولتاژ، واکنش آنی در برابر خطا و افت ولتاژ را تضمین میکنند.
- کنترل هوشمند: کنتاکتهای کمکی و ماژولهای ارتباطی امکان اتصال به PLC، SCADA و BMS را فراهم میسازند.
- افزایش قابلیت اطمینان: موتور شارژ فنر، آمادگی همیشگی کلید برای عملکرد بعدی را تضمین میکند.
- مانیتورینگ و نگهداری: واحدهای اندازهگیری دیجیتال دادههای جریان، ولتاژ و توان را ثبت کرده و از خرابی پیشگیرانه پشتیبانی میکنند.
🔹 در نتیجه، لوازم جانبی نقش حیاتی در ارتقای ایمنی، کاهش خاموشی و بهبود کارایی کلید هوایی دارند.
آرتا صنعت به عنوان نمایندگی اشنایدر در لاله زار تهران با سالها تجربه در زمینهی ارائهی محصولات برق صنعتی، به عنوان نمایندگی رسمی اشنایدر در ایران، مفتخر است که طیف گسترده ای از محصولات اشنایدر را با بهترین قیمت و کیفیت بالا به مشتریان خود ارائه دهد. همچنین در تمامی مراحل خرید, ارسال, نصب و پشتیبانی در کنار شما هستیم.
سوال متداول درباره لوازم جانبی کلید هوایی
لوازم جانبی کلید هوایی نقش مهمی در افزایش ایمنی، کنترل و طول عمر تجهیزات برقی دارند. در ادامه به متداولترین پرسشهایی که کاربران و متخصصان در این زمینه دارند پاسخ میدهیم.
تفاوت بین کویل شنت و کویل آندرولتاژ در کلید هوایی چیست؟
کویل شنت با دریافت فرمان الکتریکی از بیرون، کلید را بهصورت اضطراری قطع میکند؛ درحالیکه کویل آندرولتاژ هنگام افت ولتاژ کمتر از حد مجاز، بهطور خودکار کلید را تریپ میدهد تا تجهیزات آسیب نبینند.
آیا میتوان لوازم جانبی برندهای مختلف را روی یک کلید هوایی نصب کرد؟
خیر، هر کلید هوایی لوازم جانبی اختصاصی همان برند و مدل را پشتیبانی میکند. استفاده از تجهیزات ناسازگار باعث اختلال در عملکرد یا حتی آسیب به کلید میشود.
چگونه لوازم جانبی کلید هوایی در کاهش خاموشیهای ناخواسته نقش دارند؟
با تجهیز کلید به ماژولهای حفاظتی، مانیتورینگ و کنتاکتهای کمکی، خطاها سریع شناسایی میشوند و مدار قبل از گسترش مشکل قطع میشود؛ این کار از خاموشیهای طولانی و خسارت جلوگیری میکند.
نصب لوازم جانبی روی کلید هوایی به چه تخصصی نیاز دارد؟
نصب این تجهیزات نیازمند دانش تخصصی برق صنعتی و آشنایی کامل با مکانیزم داخلی کلید است. تنها تکنسینهای آموزشدیده یا کارشناسان برق مجاز باید این کار را انجام دهند.
آیا لوازم جانبی میتوانند طول عمر کلید هوایی را افزایش دهند؟
بله، چون لوازم جانبی با مانیتورینگ جریان و ولتاژ، جلوگیری از اضافهبار و عملکرد بهموقع حفاظتی، فشار مکانیکی و حرارتی روی کلید را کاهش داده و عمر مفید آن را بالا میبرند.
هزینه خرید لوازم جانبی کلید هوایی چگونه بر پروژههای صنعتی تأثیر میگذارد؟
هزینه اولیه ممکن است بالا بهنظر برسد، اما با کاهش خاموشی، جلوگیری از خرابی تجهیزات و سادهتر شدن تعمیرات، در بلندمدت باعث صرفهجویی اقتصادی قابلتوجه در پروژههای صنعتی میشود.