در این مقاله، به طور جامع به بررسی موضوع عیب یابی کنتاکتور اشنایدر می پردازیم. ابتدا، تعریفی از کنتاکتور و انواع مختلف آن ارائه می دهیم. سپس، به اجزای اصلی کنتاکتور و نحوه ی عملکرد آن می پردازیم. در ادامه، مراحل گام به گام عیب یابی کنتاکتورهای سه فاز و تک فاز را شرح می دهیم.
علاوه بر این، به عیب یابی پیشرفته کنتاکتورهای اشنایدر، استفاده از ابزارهای تخصصی و نکات ایمنی در هنگام کار با آنها می پردازیم. در نهایت.
مشاهده محصولات کنتاکتور اشنایدر در فروشگاه آرتا صنعت نمایندگی اشنایدر
آشنایی با کنتاکتور | مدل ها و اجزای اصلی
تعریف کنتاکتور: کنتاکتور نوعی کلید الکترومغناطیسی است که برای قطع و وصل جریان برق در مدارهای الکتریکی به کار می رود. کنتاکتورها از دو بخش اصلی تشکیل شده اند:
- بوبین: بوبین کنتاکتور از یک سیم پیچ مغناطیسی تشکیل شده است که با عبور جریان الکتریکی از آن، میدان مغناطیسی ایجاد می شود.
- کنتاکت ها: کنتاکت ها از بخش های فلزی متحرکی هستند که با عمل میدان مغناطیسی بوبین، به هم وصل یا از هم جدا می شوند.
انواع کنتاکتور: کنتاکتورها در انواع مختلفی از جمله کنتاکتورهای سه فاز، تک فاز، AC، DC، کمپکت، هوایی و … تولید و عرضه می شوند. انتخاب نوع کنتاکتور مناسب برای هر کاربرد به عوامل مختلفی مانند ولتاژ، جریان، نوع بار و شرایط محیطی بستگی دارد.
اجزای اصلی کنتاکتور:
- بوبین: همانطور که قبلاً گفته شد، بوبین وظیفه ی ایجاد میدان مغناطیسی را بر عهده دارد.
- هسته ی بوبین: هسته ی بوبین از جنس آهن یا فولاد است و میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط سیم پیچ را تقویت می کند.
- آرماتور: آرماتور قطعه ای فلزی متحرک است که تحت تاثیر میدان مغناطیسی بوبین حرکت می کند.
- کنتاکت ها: کنتاکت ها از دو نوع کنتاکت اصلی (NO) و کنتاکت کمکی (NC) تشکیل شده اند. کنتاکت های اصلی در حالت عادی باز هستند و با عمل میدان مغناطیسی بسته می شوند. کنتاکت های کمکی در حالت عادی بسته هستند و با عمل میدان مغناطیسی باز می شوند.
- فنر: فنر وظیفه ی بازگشت آرماتور و کنتاکت ها به حالت اولیه را پس از قطع جریان برق از بوبین بر عهده دارد.
- بدنه: بدنه ی کنتاکتور از جنس عایق ساخته شده است و اجزای داخلی کنتاکتور را در خود جای می دهد.
عملکرد کنتاکتور: هنگامی که جریان الکتریکی از بوبین کنتاکتور عبور می کند، میدان مغناطیسی قوی در اطراف آن ایجاد می شود. این میدان مغناطیسی آرماتور را به سمت خود جذب می کند. با حرکت آرماتور، کنتاکت های اصلی بسته شده و جریان برق به مدار وصل می شود. پس از قطع جریان برق از بوبین، میدان مغناطیسی ضعیف شده و فنر آرماتور را به حالت اولیه باز می گرداند. در این حالت، کنتاکت های اصلی باز شده و جریان برق از مدار قطع می شود.
در ادامه ی این مقاله، به طور مفصل به موضوع عیب یابی کنتاکتورهای سه فاز و تک فاز خواهیم پرداخت.
عیب یابی کنتاکتور سه فاز | مراحل به صورت گام به گام
عیب یابی کنتاکتورهای سه فاز یکی از مهمترین وظایف تکنسین های برق صنعتی است. در این بخش، به طور گام به گام به مراحل عیب یابی کنتاکتورهای سه فاز می پردازیم.
مراحل گام به گام عیب یابی کنتاکتور اشنایدر:
- قطع برق کنتاکتور اشنایدر: قبل از شروع هرگونه کار بر روی کنتاکتور، حتماً از قطع بودن برق مطمئن شوید. برای این کار، می توانید از کلید قطع کننده مدار (MCCB) استفاده کنید.
- بررسی ظاهری کنتاکتور اشنایدر: در ابتدا، کنتاکتور را از نظر ظاهری بررسی کنید. به دنبال هرگونه علامت سوختگی، ترک خوردگی یا آسیب دیدگی بدنه ی کنتاکتور باشید. همچنین، اتصالات سیم ها را به دقت بررسی کنید و از محکم بودن آنها مطمئن شوید.
- بررسی ولتاژ بوبین کنتاکتور اشنایدر: با استفاده از ولت متر، ولتاژ دو سر بوبین کنتاکتور را در حالت روشن بودن برق اندازه گیری کنید. ولتاژ اندازه گیری شده باید برابر با ولتاژ نامی بوبین کنتاکتور باشد.
- بررسی جریان بوبین کنتاکتور اشنایدر: با استفاده از آمپر متر، جریان عبوری از بوبین کنتاکتور را در حالت روشن بودن برق اندازه گیری کنید. جریان اندازه گیری شده باید در محدوده ی مجاز ذکر شده در مشخصات فنی کنتاکتور باشد.
- بررسی کنتاکت ها کنتاکتور اشنایدر: با استفاده از مولتی متر، وضعیت کنتاکت های اصلی و کمکی کنتاکتور را در حالت های روشن و خاموش بودن برق بررسی کنید. در حالت روشن بودن برق، کنتاکت های اصلی باید بسته و کنتاکت های کمکی باید باز باشند. در حالت خاموش بودن برق، کنتاکت های اصلی باید باز و کنتاکت های کمکی باید بسته باشند.
- بررسی عملکرد مکانیکی کنتاکتور اشنایدر: با دست، آرماتور و کنتاکت های کنتاکتور را به آرامی حرکت دهید. حرکت آرماتور و کنتاکت ها باید روان و بدون گیر کردن باشد.
- بررسی عایق بندی کنتاکتور اشنایدر: با استفاده از میگر، عایق بندی بین بوبین و بدنه ی کنتاکتور را در حالت خاموش بودن برق بررسی کنید. مقاومت عایق بندی باید در حد مطلوب باشد.
در صورت مشاهده ی هرگونه مشکل در هر یک از مراحل فوق، باید نسبت به عیب یابی و رفع آن اقدام کنید.
ابزار و تجهیزات مورد نیاز برای عیب یابی کنتاکتور اشنایدر:
- مولتی متر
- آمپر متر
- ولتمتر
- میگر
- پیچ گوشتی
- انبردست
- آچار فرانسه
نکات ایمنی:
- قبل از شروع هرگونه کار بر روی کنتاکتور، حتماً از قطع بودن برق مطمئن شوید.
- از دستکش عایق برق، عینک محافظ و کفش مناسب استفاده کنید.
- در هنگام کار با کنتاکتور، از لمس قسمت های فلزی آن خودداری کنید.
- در صورت عدم آشنایی با اصول برق و عیب یابی، از یک تکنسین برق مجرب کمک بگیرید.
مشکلات رایج در کنتاکتور های اشنایدر:
- عدم وصل شدن کنتاکتور اشنایدر: این مشکل می تواند به دلیل خرابی بوبین، کنتاکت ها، اتصالات سیم ها یا نقص در مدار فرمان باشد.
- قطع شدن ناگهانی کنتاکتور اشنایدر: این مشکل می تواند به دلیل نوسانات ولتاژ، گرم شدن بیش از حد کنتاکتور یا نقص در مدار فرمان باشد.
- ایجاد جرقه و دود در هنگام کار کنتاکتور اشنایدر: این مشکل می تواند به دلیل فرسودگی کنتاکت ها، ضعیف شدن فنر یا نقص در عایق بندی باشد.
- صدای غیرعادی در هنگام کار کنتاکتور اشنایدر: این مشکل می تواند به دلیل گیر کردن آرماتور، فرسودگی کنتاکت ها یا نقص در عایق بندی باشد.
علائم خرابی:
- گرم شدن بیش از حد کنتاکتور
- بوی سوختگی
- جرقه و دود
- صدای غیرعادی
- عدم کارکرد صحیح کنتاکتور
روش های حل مسئله:
- عیب یابی و تعمیر بوبین
- عیب یابی و تعمیر کنتاکت ها
- بررسی و رفع اتصالات سیم ها
- عیب یابی و رفع نقص در مدار فرمان
- تعویض کنتاکتور در صورت نیاز
عیب یابی کنتاکتور تک فاز اشنایدر
عیب یابی کنتاکتورهای تک فاز نیز مانند کنتاکتورهای سه فاز از اهمیت بالایی برخوردار است. در این بخش، به طور گام به گام به مراحل عیب یابی کنتاکتورهای تک فاز می پردازیم.
مراحل گام به گام عیب یابی کنتاکتور تک فاز اشنایدر:
- قطع برق: قبل از شروع هرگونه کار بر روی کنتاکتور، حتماً از قطع بودن برق مطمئن شوید.
- بررسی ظاهری: در ابتدا، کنتاکتور را از نظر ظاهری بررسی کنید. به دنبال هرگونه علامت سوختگی، ترک خوردگی یا آسیب دیدگی بدنه ی کنتاکتور باشید. همچنین، اتصالات سیم ها را به دقت بررسی کنید و از محکم بودن آنها مطمئن شوید.
- بررسی ولتاژ بوبین: با استفاده از ولت متر، ولتاژ دو سر بوبین کنتاکتور را در حالت روشن بودن برق اندازه گیری کنید. ولتاژ اندازه گیری شده باید برابر با ولتاژ نامی بوبین کنتاکتور باشد.
- بررسی جریان بوبین: با استفاده از آمپر متر، جریان عبوری از بوبین کنتاکتور را در حالت روشن بودن برق اندازه گیری کنید. جریان اندازه گیری شده باید در محدوده ی مجاز ذکر شده در مشخصات فنی کنتاکتور باشد.
- بررسی کنتاکت ها: با استفاده از مولتی متر، وضعیت کنتاکت های اصلی و کمکی کنتاکتور را در حالت های روشن و خاموش بودن برق بررسی کنید. در حالت روشن بودن برق، کنتاکت های اصلی باید بسته و کنتاکت های کمکی باید باز باشند. در حالت خاموش بودن برق، کنتاکت های اصلی باید باز و کنتاکت های کمکی باید بسته باشند.
- بررسی عملکرد مکانیکی: با دست، آرماتور و کنتاکت های کنتاکتور را به آرامی حرکت دهید. حرکت آرماتور و کنتاکت ها باید روان و بدون گیر کردن باشد.
- بررسی عایق بندی: با استفاده از میگر، عایق بندی بین بوبین و بدنه ی کنتاکتور را در حالت خاموش بودن برق بررسی کنید. مقاومت عایق بندی باید در حد مطلوب باشد.
در صورت مشاهده ی هرگونه مشکل در هر یک از مراحل فوق، باید نسبت به عیب یابی و رفع آن اقدام کنید.
ابزار و تجهیزات مورد نیاز برای عیب یابی کنتاکتور تک فاز اشنایدر:
- مولتی متر
- آمپر متر
- ولتمتر
- میگر
- پیچ گوشتی
- انبردست
- آچار فرانسه
نکات ایمنی:
- قبل از شروع هرگونه کار بر روی کنتاکتور، حتماً از قطع بودن برق مطمئن شوید.
- از دستکش عایق برق، عینک محافظ و کفش مناسب استفاده کنید.
- در هنگام کار با کنتاکتور، از لمس قسمت های فلزی آن خودداری کنید.
- در صورت عدم آشنایی با اصول برق و عیب یابی، از یک تکنسین برق مجرب کمک بگیرید.
مشکلات رایج:
- عدم وصل شدن کنتاکتور: این مشکل می تواند به دلیل خرابی بوبین، کنتاکت ها، اتصالات سیم ها یا نقص در مدار فرمان باشد.
- قطع شدن ناگهانی کنتاکتور: این مشکل می تواند به دلیل نوسانات ولتاژ، گرم شدن بیش از حد کنتاکتور یا نقص در مدار فرمان باشد.
- ایجاد جرقه و دود در هنگام کار کنتاکتور: این مشکل می تواند به دلیل فرسودگی کنتاکت ها، ضعیف شدن فنر یا نقص در عایق بندی باشد.
- صدای غیرعادی در هنگام کار کنتاکتور: این مشکل می تواند به دلیل گیر کردن آرماتور، فرسودگی کنتاکت ها یا نقص در عایق بندی باشد.
- علائم خرابی:
- گرم شدن بیش از حد کنتاکتور
- بوی سوختگی
- جرقه و دود
- صدای غیرعادی
- عدم کارکرد صحیح کنتاکتور
روش های حل مسئله:
- عیب یابی و تعمیر بوبین
- عیب یابی و تعمیر کنتاکت ها
- بررسی و رفع اتصالات سیم ها
- عیب یابی و رفع نقص در مدار فرمان
- تعویض کنتاکتور در صورت نیاز
عیب یابی پیشرفته کنتاکتور اشنایدر
عیب یابی کنتاکتورها گاهی اوقات نیاز به دانش و مهارت تخصصی بیشتری دارد. در این بخش، به عیب یابی پیشرفته کنتاکتورها می پردازیم.
عیب یابی عیوب پیچیده کنتاکتور اشنایدر:
- عیب یابی مدار فرمان: مدار فرمان کنتاکتور وظیفه ی ارسال سیگنال الکتریکی به بوبین کنتاکتور را بر عهده دارد. خرابی در هر یک از اجزای مدار فرمان می تواند منجر به عملکرد نادرست کنتاکتور شود. برای عیب یابی مدار فرمان، باید از ابزارهای تخصصی مانند اسیلوسکوپ و مولتی متر استفاده کنید.
- عیب یابی تایمرها و رله ها: برخی از کنتاکتورها مجهز به تایمرها و رله ها هستند که عملکرد آنها را کنترل می کنند. خرابی در تایمرها و رله ها می تواند منجر به عملکرد نامنظم یا قطع و وصل شدن ناگهانی کنتاکتور شود. برای عیب یابی تایمرها و رله ها، باید از دانش و تخصص کافی در زمینه ی الکترونیک برخوردار باشید.
- عیب یابی کنتاکتورهای صنعتی: کنتاکتورهای صنعتی در موتورهای بزرگ و تجهیزات سنگین به کار می روند. این کنتاکتورها پیچیدگی بیشتری نسبت به کنتاکتورهای معمولی دارند و عیب یابی آنها نیاز به دانش و تجربه ی تخصصی بیشتری دارد.
استفاده از ابزارهای تخصصی:
اوسلوسکوپ: اسیلوسکوپ ابزاری است که برای مشاهده و اندازه گیری شکل موج سیگنال های الکتریکی به کار می رود. از اسیلوسکوپ می توان برای عیب یابی مدار فرمان، تایمرها و رله ها استفاده کرد.
ژنراتور سیگنال: ژنراتور سیگنال ابزاری است که برای تولید سیگنال های الکتریکی با فرکانس و ولتاژ دلخواه به کار می رود. از ژنراتور سیگنال می توان برای تست و شبیه سازی عملکرد کنتاکتور استفاده کرد.
آنالایزر لرزش: آنالایزر لرزش ابزاری است که برای اندازه گیری لرزش کنتاکتور به کار می رود. لرزش غیرعادی کنتاکتور می تواند نشانه ای از خرابی مکانیکی یا فرسودگی قطعات باشد.
در صورت عدم آشنایی با عیب یابی پیشرفته کنتاکتورها، حتماً از یک تکنسین برق مجرب کمک بگیرید.